Kanalizasyon Şebekesini Oluşturan Yapılar

           

Atıksuyun oluştuğun andan itibaren arıtma tesisine gelinceye kadar kanalizasyon sisteminin farklı yapılarından geçer. İlk olarak atıksu binaların atıksu tesisatından geçer. Sonrasında sırasıyla parsel bacası, bağlantı kanalı, kanalizasyon boruları, bacalar, pompa istasyonlarından geçerek arıtma tesisine gelir. Bölgede ayrık kanalizasyon sistemi mevcut ise yağmur suyu, çatı ve yüzeysel sular kesinlikle atıksu kanalına verilmez bu sular ayrı kanalla uzaklaştırılır.Bu yapıları açıklamaya çalışalım.

            Bina atıksu tesisatı atıksuyun sisteme girdiği ilk noktadır. İçme suyu şebekesi ile binaya gelen temiz su banyo, mutfak, tuvalette çeşitli faaliyetler sonucu kirlenir ve atıksu haline gelir. Atıksular binadan bina içersine döşenen borular vasıtasıyla uzaklaştırılır. Binalarda atıksu tesisatları, atıksu tesisat boşluğundan geçirilmelidir. Atıksu tesisat boşluğu olmayan binalarda aydınlatma boşluğu kullanılır. Her ikisi de yoksa yapılarda açıktan geçen boruların kırılmaması için koruma altına alınmalıdır. Bina tesisatında PVC atıksu boruları kullanılır. Bu tip atıksu boruları ile birlikte atıksuyun bana içinde dolaşmasını sağlayan çeşitli ek parçalarıda kullanılır. Tüm bu malzemeler sayesinde binanın tüm katlarından toplanan atıksular sağılıklı ve düzenli bir biçimde binanın dışına gönderilir. (PVC atıksu boruları hakkında bilgi için tıklayın.)Binalardaki bütün atıksuları tek bir noktadan geçirilerek parsel bacasına bağlanır. Ayrık sistem kanalizasyon mevcut ise yağmursularının parsel bacasına bağlanamaz. Yağmursuları ayrı bir boru sistemi ile yağmursuyu kanalına verilir. Eğer binada lokanta, yemek imalathanesi, oto yıkama vb iş yerleri varsa(İSKİ yönetmenliğince) parsel bacasından önce bina içersine yağ tutucu ve çamur kapanı yapılmalıdır.


Bina içi boru döşeme yapısı ve bina tesisatında kullanılan atıksu boruları

            Bina tesisatından gelen atıksular tek bir noktadan parsel bacasına verilir. Parsel bacası ise, bina atıksularının içine aktığı numune almak, ölçümlerde bulunmak, atıksu akımını izlemek için içine girilebilen ve özel tipleri yetkili birimlerce belirlenmiş bacalardır. Ayrı parsellerde bulunan binalar için ayrı parsel bacaları yapılmalıdır. Parsel bacaları betondan yapılmaktadır. Bacalar parça beton halinde olup bu parçaların gerekli kadarı üst üste konularak istenilen yükselkik sağlanır. bacalarının içerisine girenilmek için en üste kapak konulur. Parsel bacasından atıksular bağlantı kanalı aracılığıyla kanalizasyon borularına iletilir.

Parsel BacasıParsel Bacası Parsel Baca TabanıParsel Bacası Teşkili
Parsel bacalarından örnekler

            Bağlantı kanalı ise atıksu kaynağının atıksularını kanalizasyona ileten, parsel bacası ile atıksu kanalı arasında yer alan mülk sahibine ait kanaldır. Kanalizasyon sisteminin olduğu yerlerde her bina atıksularını kanalizasyona vermekle yükümlüdür. Kanalizasyona atıksularını vermek isteyen bir mülk sahibi yetkili kurumlara giderek gerekli bilgileri alır. Bu bilgiler ışığında bağlantı kanalını yapar ve yetkili kurumlardan gelen kişiler nezaretinde bağlantı kanalını kanalizasyona bağlar.


Bağlantı kanalıyla atıksular parsel bacasından kanalizasyona katılır.

            Parsel bacasından bağlantı kanalıyla alınan atıksular kanalizasyon borularına dahil olur ve sonunda deşarj edilecek olan noktaya doğru kilometrelerce yolculuğuna başlar. Kanalizasyon şebekesinde beton, kunk, plastikten yapılmış borular kullanılmaktdır. Uzun zamandan bu yana beton borular tercih edilmektedir. Beton borular parçalar halindeki boruların birbiri ardına eklenmesi ile meydana gelir. Eklenerek yapıldığı için işçilik ve ek parçaları önemlidir. Kalitesiz malzeme kullanımı ve ucuz işçilik yüzünden atıksuların kanaldan dışarı çıkması ihtimali olur. Ayrıca betonun esnekliği fazla olmadığından boruların üzerinden ağır yüklerin geçmesinden dolayı olabilecek kırılma ve çatlama olasılıklarıda vardır. Plastik boruların ise son yıllarda kullanım oranları artmıştır. Plastik boruların esnekliği olduğundan dolayı çatlama veya kırılma riski yok gibidir. Boruları birbirine ekleme işlemi özel aletter ile yapılmaktasır. Beton boruların ağırlığı fazladır ve kanal içinde döşenmelidir.Plastik boruların ağırlığı azdır ve kanal dışında eklenebildiği için hendek harfiyatı azdır. Plastik boruların İç cidar pürüzlülüğü min. olması sebebiyle beton boruya göre bir alt çapı kullanmak mümkündür.Bu sayede daha az kazı ve dolgu yapılmaktadır. Bu durum özellikle yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu yerlerde ve palpinaj gibi pahalı kazı işlemlerinde daha büyük avantaj sağlar. Plastik boru malzemesinin kimyasal direnci beton boruya göre yüksektir, korozyondan etkilenmez, çürümez, aşınmaz..(Plastik borular hakkında bilgi için tıklayın.)



Kanalizasyon şebekelerinde kullanılan borular

            Kanalizasyon sistemindeki yapılardan biride bacalardır. Bacalar kanalların bakımını yapmak, numune almak, atıksu akımını izlemek, kanalın temizliğini yapmak için içine girilebilen ve özel tipleri yetkili kurumlarca tespit edilmiş yapılardır. Bacalar çoğunlukla betondan imal edilir. Tıpkı parsel bacalarındaki gibi halka betonların üst üste konmasıyla istenilen yüksekliğe ayarlanır. Ayrıca bacaların plastikten yapılmış çeşitleride bulunmakdatır(bilgi için tıklayın). İstenildiğinde bacaların içersine girebilmek için bacaların üzerine delikli yuvarlak baca kapağı konulur. Bacalar kanal çapına göre 50-80 m aralıklarla yerleştirilir. Ayrıca topografik ve düşey eğimin değiştiği yerlere, düşü yapılan yerlere ve başlangıçlara konulur.

Muayene bacalarının parçalarıBacanın YapısıBacanın yapısıBacanın yapısı
Bacanın DöşenmesiBacaların DöşenmesiBacaların döşenmesiBaca Kapağı
Kanalizasyon sistemine konulan bacalardan farklı fotoğraflar


            Atıksular kanalizasyon ile arıtma tesislerine ulaştırmak için borular eğimle döşenir. Bazen bu eğim atıksuyun kendi haliyle akışını sağlayamayabilir. Bu durumlarda atıksuyun akışını sağlamak için terfi merkezleri yani pompalar kullanır ve bu sayede atıksuyun arıtma tesisine ulaşması sağlanır.

 

Kanalizasyon Şebekesindeki Yapıların Görünümü

<<   < 3-4-5 >  >>

Kanalizasyon Şebekesi Animasyonu İçin Tıklayın.

 
     

Geçmiş Dönemlerden Çeşitli Kanalizasyon Uygulamaları